Polski Związek Szachowy

Ministerstwo Sportu i Turystyki

Rozdział 7: Zasady samodzielnej pracy nad końcówkami (mf Janusz Żyła)

 

Motto:
Przeglądając poszczególne typy końcówek, np. pionowe, wieżowe czy skoczkowe, starajmy się poznać przy pomocy pozycji elementarnych motywy, idee i główne metody gry charakterystyczne dla tych końcówek.

 

Ćwiczenia wprowadzające

Poniżej zamieszczono 6 diagramów z krytycznymi pozycjami z wykładu. Na przeanalizowanie każdego z nich powinno się poświęcić nie więcej niż 10 min. Rozwiązania można znaleźć w komentarzach do partii.

Zadanie 1

 

1...?
Czarne ratują się patem.

Zadanie 2

1.?
Promocja jest nieunikniona. Jak mimo to wygrać partię?

Zadanie 3

1.?
Prozaiczne 1.Kd3 tylko remisuje. Jak wygrać?

Zadanie 4

1...?
Gdzie odejść królem, żeby nie przegrać?

Zadanie 5

1.?
Żeby wygrać, trzeba grać precyzyjnie…

Zadanie 6

1..?
Czarne remisują po…


Wstęp

Można wydzielić dwa kierunki pracy nad końcówkami: praca nad teorią końcówek i podnoszenie poziomu ogólnej techniki końcówkowej. Wszystkie końcówki można umownie podzielić na pozycje, których znana jest nam ocena i plan gry (pozycje określone) i bardziej złożone, tzw. problemowe (nieokreślone). Grając końcówki przeważnie rozgrywamy pozycje problemowe i staramy się przejść do pozycji nam znanych. Dlatego ważne jest poznać pewną ilość pozycji określonych. Ale to nie wystarczy. Przeglądając poszczególne typy końcówek, np. pionowe, wieżowe czy skoczkowe, staramy się poznać motywy, idee metody gry charakterystyczne dla tych końcówek. To powinniśmy robić przy pomocy pozycji elementarnych, gdzie jasno widać poszczególne idee czy motywy. Poniższe przykłady pomagają poznać charakterystyczne motywy w końcówkach „wieża przeciw pionowi (pionom)”.

Odcięcie króla

 

Dorobienie skoczka, pat


 
 
 
 
 
Przy pionku na linii „a” motyw z dorobieniem skoczka nie działa.

Pat

Wtrącony szach


 
 

"Odpychanie plecami"
 


 
 
 
 

Obejście

 

Wieża na dwa piony – matowe groźby

Wtrącony szach

Wieża za pionem najbardziej wysuniętym

 
 
 
 
 
 
 

Aby podnieść poziom ogólnej techniki końcówkowej, należy opanować ogólne zasady dla wszystkich lub dla wielu typów końcówek, takie jak np. rola króla w końcówce, zugzwang (obustronny), zasada dwóch słabości, korzystne uproszczenia itd. W tym celu najlepiej analizować końcówki grane przez wielkich mistrzów tej części gry, czytać ich komentarze i starać się zrozumieć ich sposób myślenia.


 
Ważnym elementem w pracy nad końcówkami powinna być analiza rozegranych przez siebie końcówek, aby wychwycić błędy, nowe idee i zrozumieć, jak można lepiej rozgrywać daną końcówkę. Można też skorzystać z pomocy programu grającego grając z nim interesującą nas końcówkę. Oto przykładowa końcówka rozegrana pomiędzy arcymistrzem Nunnem a programem Fritz5.

 

Linki zagraniczne 2

 Chess-News
 Chess 24
 Tablice Nalimova
  
  
  
  
  
  
  

 

Copyright PZSzach.org.pl